Amygdala ve Rasyonel Duygucu Yaklaşım

Rasyonel Duygucu Davranışçı terapist,  bilişsel davranışçı yaklaşımın biliş-duygu-davranış-çevre (sosyal)-beden 5’lemesinden hareketle beynin yapısı ve fonksiyonları ile de yakından ilgilenir. Duygucu bir terapi olduğundan amygdala, frontal lobe ile birlikte bu yapılardan RDDT için en önemlisidir diyebiliriz. Amygdala komplex bir yapıdır, hippocampus ile bitişiktir. Duyguların meydana geldiği alan olarak büyük bir işlev görmektedir. Korku duyulması gereken şeylerin kodlandığı bölgedir. Amygdala bir korteks yapı olan daha üst düzey (karmaşık) bilişsel yapı -hypothalamic ile daha düşük yapı olan brainstem (dokunma, acı, duygulanım, solunum gibi metabolik tepkileri ve refleksleri sağlar) bağlantılıdır. Yani bu yapılar arasında  amygdala ortancadır. İşte amygdala, fizyolojik tepkilerin, üst bilişsel yapılar ve daha düşük düzeydeki yapıları değerlendirerek koordinasyonunu sağlar. Bunun en bilindik örneklerinden biri ‘mücadele et/kavga et -ya da-kaç/uzaklaş’ tepkisinin oluşmasını sağlamasıdır.

Özetlersek önemli fonksiyonları:
1- Korkuyu öğrenme
2- Duyguların oluşması
3- kavga et-ya da-kaç
4- öğrenme
5- ödül (zevk-haz vs.) öğrenme

Varsayılabilir ki üst bilişsel yapılar ile alt bilişsel yapılar arasına, Rasyonel Duygucu Davranışçı yaklaşım büyük oranda nüfuz etme olanağına sahiptir.
Ellis’e göre insanın doğuştan gelen yapısında ‘maalesef’ mutlu olma düzeneğinden çok bu kavga-ya da-kaç tepkisi yani stres ve kaygı düzeneği daha etkindir (Ellis, 1991). Gerçi kendi araştırmamda rasyonel inanışların sadece bozuk psikolojik sağlıkla degil mutluluk ile ilişkisi de klinik örneklemde (r= .56 pozitif duygular; r= .45 olumlu benlik) ortaya konmuştur (Artiran, 2015).
Amygdala’ya geri dönersek rasyonel olmak denge unsuru, duygucu olmak empati ve öğrenmek ise davranışçı yaklaşımla açıklayabiliriz.
Bu yazının devamını hazırlıyorum, ortak bir çalışma olması için katkıda bulunmak isteyen arkadaşlar bana mail atabilirler.

Sevgi ve saygılarımla

Yrd. Doç. Dr. Murat Artıran

Kaynakça
Ellis, A. (1991). Kaygılanmayı Durdurmanın 21 Yolu.
Artıran, M. (2015).

Related Articles

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*

Share the joy