Rasyonel (Akılcı) Duygucu & Bilişsel Davranışçı Terapi’nin Esasları

ABCDEF Modeli

Bilişsel ve davranışsal terapiler Albert Ellis’in klasik ABC modelinden türemişlerdir (Ellis, 1962, 1997; Dryden, 2011, DiGiuseppe ve ark., 2014). Modelin açılımı ‘harekete geçiren’ bir olay veya durum (A), inanışlar (B), sonuçlar (C), inanışlarda değişimin gerçekleştirilmesi (D) ve rasyonel inanışlar (E) edinilmesi şeklindedir (Dryden, 2011). Bu model ADDK’nin psikopatoloji ve genel olarak insan psikolojisine bakış açısını açıklamakta ve kuramın Rasyonel (Akılcı) Duygucu Davranışçı Terapi olarak bilinen psikoteröpatik tedavi yöntemi süreçlerindeki uygulamarında kullanılır. Modelde inanışlar belirleyici rol üstlenir (Ellis, 1962, 1997, 2004; DiGiuseppe ve ark., 2014, Szentagotai & David., 2013). Modele göre insanların ‘harekete geçiren’ (A) bir olay veya durum karşısında, bu olay veya durum hakkında neye inandıkları (B) onların duygusal, davranışsal ve bilişsel sonuçlara (C) götürür maxresdefault(Ellis, 1962; Dyden, 2011; Mahoney, M. 1977). İnanışlar (B), irrasyonel veya rasyonel olabilir. Eğer irrasyonel iseler sağlıksız, işlevsellikten uzak, uyumsuz, mantık dışı ve/veya gerçekle örtüşmeyen niteliktedirler (David,  Schnur,  & Belloiu, 2002; DiGiuseppe ve ark., 2014). Eğer rasyonel  iseler sağlıklı, işlevsel, uyumlu, mantıklı ve/veya gerçekle örtüşen niteliktedirler (Lynn & Ellis, 2010). Bir başka rasyonel inanış niteliği ise şudur: rasyonel inanışlar ile değerlendirmede, istatistiksel olasılıklara uygun olarak olay ve durumlar değerlendirilir.

Yazan: Yrd. Doç. Dr. Murat Artıran

Related Articles

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*

Share the joy